تبلیغات
تهاجم خاموش

        
 
قالب وبلاگ
نویسندگان
همسنگران
پیوندهای روزانه

جوامع مختلف، تجربه تاریخی خود را با سنت هایی انباشته كرده اند كه هریك در شكل و شمایلی از اجزای فرهنگ عمومی تصویر گرفته است.
می توان با بررسی پوشاك، رویارویی سنت و تجدد را به آشكارترین صورت مشاهده كرد. در این مبحث جنبه انتقال سریع شئون و شخصیت، از طریق شكل لباس اهمیت دارد، یعنی هنگامی كه شئون فرهنگ پذیری را مطالعه و تجزیه و تحلیل كنیم، اهمیت پوشش بسیار تعیین كننده است.

بنابراین پوشاك نیز همچون دیگر اجزای فرهنگ در سیر تحولات تاریخ، تهاجمات و روابط فرهنگی – سیاسی دستخوش تغییراتی شده است. چنانچه تلفیق پوشاك مسلمانان اسپانیا با شكل پوشاك مسیحیان در این كشور، از نمونه های قابل ذكر است.

از نظر تاریخی، شكل نوین پوشش تحت عنوان بی‏حجابی از قرن نوزدهم آغاز شد. پس از رنسانس و انقلاب علمی صنعتی، به ویژه پس از جنگ جهانی دوم، به تدریج زمینه لازم در اروپا فراهم گردید و با وقوع نهضت ‏به اصطلاح آزادی زنان(!) كنار گذاشتن حجاب مورد تشویق و تكریم قرار گرفت.

مهمترین موضوعی كه ما را به نقش پوشش و حجاب در پیشرفت جوامع واقف می كند، تلاش بی وقفه استعمار برای نفی ارزشهای انسانی و خصوصا پوشش و حجاب است. چنانچه سیاست استعمار برای تجزیه الجزایر اولویت را به بی حجاب كردن زنان داد و تمامی تلاش خود را صرف این امر نمود.

حكومت های استعماری تمدن بزرگ اندلس را كه یكی از مراكز فرهنگ و تمدن اسلام بود و در اروپا همچون الماس می درخشید، با حربه بی حجاب كردن زنان به سقوط كشاندند.
دامنه این اقدامات كم‏كم كشورهای اسلامی را نیز فرا گرفت. نخستین كشور اسلامی كه به صورت رسمی به كشف حجاب بانوان روی آوردافغانستان بود. دومین كشور تركیه بود كه پس از سقوط دولت عثمانی، در سال 1313 منع حجاب در آن رسمیت ‏یافت. در ایران نیز رضاخان، در هفدهم دی ماه 1314، به صورت رسمی كشف حجاب را به ترتیب زیر اجرا كرد:

با روی كار آمدن رضاشاه كسانی كه ترك سنت و اخذ فرهنگ غربی را مهمترین عامل پیشرفت می‌دانستند در پست های كلیدی كشور قرار گرفته و مسئولیت های حساسی را برعهده گرفتند.

در اولین مرحله سیاست نوسازی فرهنگی پوشاك مردان مورد توجه قرار گرفت و با وضع قانون 1307ش جز طبقه روحانیان، كلیه اتباع ذكور ایرانی موظف شدند به لباس متحدالشكل درآمده و كلاه خارجی با نام كلاه پهلوی بر سر بگذارند.

با اجرای این قانون به تدریج از تعداد افرادی كه مجاز به استفاده از لباس روحانیون بودند كاسته شد. سفر رضاشاه به تركیه در سال 1313ش اثر عمیقی بر نگرش او نسبت به میزان استفاده از پوشاك غربی و دیگر الگوهای غربی گذاشت. رضاشاه در فاصله سالهای 1313ش تا 1314ش به منظور آماده ساختن افكار عمومی جهت كشف حجاب اقدامات وسیع تبلیغاتی صورت داد و به مرور حجاب در مدارس و جشن های فرهنگیان ممنوع گشت.

بالاخره در روز 17 دی ماه 1314ش در عمارت دانشسرای عالی تهران با حضور شاه و خانواده‌اش جشنی برپا شد تا دیپلم فارغ‌التحصیلان به آنها اعطا شود. در این مراسم رؤسای مدارس و همسران صاحب منصبان عالی رتبه و همسر و دختران شاه بدون حجاب ظاهر شدند و عملا دستور رفع حجاب را صادر كردند و این روز به نام روز "آزادی زن و كشف حجاب " نامگذاری شد. از سوی دیگر در یك اقدام خشن از سوی نیروی انتظامی در سراسر كشور حجاب زنان شامل چادر و چاقچور و روبنده از سر آنان به زور برداشته‌شد.
پس از این تاریخ (مطابق با 1935. م) تبعیت از لباس های مد روز پیگری می شد.

اولین نوع لباس اروپایی زنان، لباس یك تكه بلند(میدی) بدون برش در كمر می باشد. همراه این لباس ها مصرف انواع كلاه های لبه دار كوچك و بزرگ عمومیت داشته و جزء قسمتی از پوشش جدا نشدنی خانم‌های این دوره محسوب می شد.

در زمان سلطنت محمد رضا شاه از سال 1320 تا 1357 ه. ش، به دلیل نفوذ بیشتر استعمار، ارتباطات با كشورهای غربی و امریكایی سیر تحول لباس و همگون شدن آن با البسه خارجی، همراه با كوتاه تر شدن دامن ها تا زیر زانو، بیشتر شد.

از سال 1326 ه. ش (1947. م) قد دامنها مجددا بلند شده و حالت میدی به خود می گیرد.

سال 1331 اوج لباسهای دكولته به شمار می آید، و پارچه ژرسه از این سال مد شده و قد آستینها 4،3 می شود و دامنهای راسته، تنگ، تازیر زانو با كت های چسبان و بلند، یقه انگلیسی و آرشال رایج می شود.

در سالهای 1338 تا 1341، دامنهای فون یا چهار ترك با لباسهای یقه گرد ساده یا به صورت كشتی بسته و قد دامنها به روی زانو می رسد.

سال 1343، كت و شلوار با پاچه های گشاد، سال 1344، لباسهای بالاتنه كوتاه و قد 10 – 20 سانتی متری بالای زانو، پارچه های چارخانه، راه راه و نیز استفاده از پوست و به همین ترتیب طی سالهای آتی تا سال 57، انواع مدهای سیاه و سفید، شنل، شال گردن، مد جیپسی ( با الهام از كولی ها)، دامن ترك میدی و شیوع مجدد لباسها و دامن های كوتاه و بالای زانو، شلوار كوتاه، لباس حاملگی برای غیر حامله ها، شلوار جین، انواع دامن شلواری، دامنهای تنگ با چكمه های كوتاه، یقه های عموما بسته بابرگردان لین، انواع تونیك و شلوار ادامه یافت.

پس از كشف حجاب تا انقلاب اسلامی

پس از شهریور ???? كه جریان نوین اسلامی عمدتاً با صبغه روشنفكری در ایران پدید آمد، حجاب اسلامی نیز در میان بانوان مسلمان امروزین و عمدتاً شهرنشین تهرانی، مطرح شد و به مثابه یك هویت و تشخص دینی و اجتماعی و حتی سیاسی در برابر دو جریان حاكم سنت گرا و غرب گرا، مطلوب شماری از زنان جوان و تحصیلكرده واقع گردید. در واقع این نوع حجاب، نوعی عكس العمل در برابر كشف حجاب عصر رضاشاه بود كه می خواست در برابر الگوی زن مدرن آن روزگار مدل و الگوی مستقل و نو ارائه دهد.

در این دوره زنان علاوه بر چادر از پوششی استفاده كردند كه اندام را با لباس های مناسب و مطابق با سلایق افراد و موی سر نیز با روسری پوشیده می شد.
در دهه چهل و پنجاه كه فعالیت های انقلابی و مبارزات چریكی مخفی پدید آمد، حجاب اسلامی به عنوان یك الگوی ایدئولوژیك و هویتی زن مسلمان انقلابی مورد توجه قرار گرفت. در سال های پیش از انقلاب، همزمان با گسترش موج اسلام گرایی در دانشگاه ها و در میان جوانان پوشش نوین (مانتو و روسری) نیز، به رغم خواست رژیم پهلوی، رواج بیشتری یافت.

انقلاب اسلامی و پوشش زنان

دفاع از ارزشهای اسلامی در برابر انواع تهاجم و تسلط فرهنگی غرب و افكار روشنفكر مابانه ای كه روز به روز بیشتر منجر به كمرنگ شدن روحیه تدین در جامعه می شد و با روحیه و تمدن كهن ایران زمین تناسب نداشت، با مبارزات وقفه ناپذیر و مستمر روحانیت عظیم الشان به رهبری حضرت امام خمینی(رضوان الله تعالی) كه از همان ابتدا با هدایت ها، روشنفكریها و رهبری های خردمندانه خود، موجب حضور فعال و پرثمر زنان انقلابی ایران در تمامی صحنه ها گردیدند، زنان را به هویت واقعی و رسالت عظیم الشان خویش آگاه ساختند و با سخنانی پرشور عنوان كردند كه:

ما نمی توانیم و اسلام نمی خواهد كه زن به عنوان یك شیء و یك عروسك در دست باشد، زنان گمان نكنند كه این مقام زن است كه باید بزك كرده بیرون بیاید، ما با ترقی زنان مخالف نیستیم، با فحشا مخالفیم، اسلام می خواهد شخصیت زن را حفظ كند و از او انسانی جدی و كارآمد بسازد، احترام و آزادی كه اسلام به زن داده است، هیچ قانون مكتبی نداده است، زن باید در مقدرات اساسی مملكت دخالت كند، زن مربی جامعه است.

در اوج انقلاب جاذبه خاص انقلاب و بعد برجسته مذهبی آن، شمار بیشتری از بانوان جوان را به رعایت پوشش اسلامی متمایل كرد و در نهایت پوشش كامل در ایران به عنوان شكل مناسب حضور در جامعه مقبول افتاده بود و نادیده گرفتن آن، نقض معیار های دینی و اجتماعی تلقی می‌شد.




طبقه بندی: فرهنگ، حجاب،
[ سه شنبه نهم اسفند 1390 ] [ ساعت 08 و 25 دقیقه و 10 ثانیه ] [ سرباز گمنام ]
.: Weblog Themes By Salehon.ir :.

هرگونه تغیر در قالب و حذف لوگو و لینک سازنده قالب از نظر قانونی ممنوع و از نظر شرعی حرام می باشد!

درباره وبلاگ


سرباز گمنام

آرشیو مطالب
آخرین مطالب
1
لیست آخرین مطالب
لوگوی دوستان

محل درج کد لوگوی دوستان

آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :
امکانات وب